مدیریت دانش (Knowledge Management) در سادهترین بیان، سازماندهی برای دانستن است. در دنیای امروز که اطلاعات با سرعت نور جابجا میشوند، مدیریت دانش تلاشی هماهنگ برای استخراج دانش حیاتی، اشتراکگذاری آن میان اعضای سازمان و ثبت آن در حافظه جمعی برای بهبود تصمیمگیری و نوآوری است.
تعریف دقیق مدیریت دانش
مدیریت دانش فرآیند تبدیل سرمایه انسانی (تجربیات و خرد کارکنان) به سرمایه فکری ساختاری (داراییهای مشترک سازمان) است. این سیستم به سازمانها کمک میکند تا تجربیات باارزش را بازیابی، نگهداری و به عنوان یک دارایی استراتژیک از آنها استفاده کنند.
چرا سازمانها به مدیریت دانش نیاز دارند؟
ترکیب مدیریت و دانش، زمانی که با دو عنصر تکنولوژی و فرهنگ سازمانی همراه شود، قدرت عجیبی به کسبوکارها میدهد. مهمترین دلایل پیادهسازی این فرآیند عبارتند از:
- افزایش همکاری و بهرهوری: تسهیل جریان دانش میان کارکنان و بخشهای مختلف.
- پیشگیری از "اختراع دوباره چرخ": جلوگیری از اتلاف وقت برای حل مسائلی که قبلاً راهحل آنها پیدا شده است.
- حفظ سرمایه علمی: ثبت و ضبط دانش کارکنان کلیدی پیش از خروج یا بازنشستگی آنها.
- نوآوری مستمر: ایجاد بستری مناسب برای بروز ایدههای جدید و خلاقانه.
- غلبه بر انفجار اطلاعات: فیلتر کردن دادههای اضافی و تحویل دقیق آنچه مورد نیاز است.
- بهبود خدمات مشتری: دسترسی سریعتر به راهحلها برای پاسخگویی به نیاز مشتریان.
- شناسایی شکافهای دانشی: آگاهی از آنچه نمیدانیم برای برنامهریزی بهتر در جهت یادگیری.
ارکان اصلی مدیریت دانش
مدیریت دانش از دو بخش اصلی تشکیل شده است که توسط فرآیندها و تکنولوژیهای خاص به هم متصل میشوند:
- مدیریت داده و اطلاعات (محتوا): سازماندهی مستندات، فایلها و پایگاههای داده.
- مدیریت افراد (تخصص): شناسایی و هدایت افرادی که دارای تخصص، نظر و تواناییهای منحصربهفرد هستند.
نکته کلیدی: مدیریت دانش موفق، پلی است میان "محتوا" و "افراد" تا حافظه جمعی سازمان همواره زنده و کاربردی باقی بماند.
مدیریت دانش چیست؟ راهنمای جامع تبدیل تجربه به دارایی سازمانی